به گزارش شورای هماهنگی تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه ای کشور، نشست هم اندیشی پیرامون مسائل پیش روی صادرات کالا و خدمات فنی و مهندسی در حوزه صنعت آب و برق، با حضور عباس علی آبادی، وزیر نیرو و جمعی از روسای تشکل های مرتبط این حوزه در مردادماه برگزار شد.
در این نشست، سه محور اصلی شامل بررسی چالشها و راهکارهای جلوگیری از تضعیف شرکتهای فعال داخلی در صنعت آب و برق، راهکارهای پیشگیری از مهاجرت نخبگان این حوزه و نحوه بهکارگیری ظرفیت شرکتهای دانشبنیان فعال در صنعت آب و برق مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
علیرضا مقدس زاده اردبیلی، رئیس هیأت مدیره سندیکای ساختمانی ایران و رئیس شورای هماهنگی تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه ای کشور، در ابتدای سخنان خود، سه محور مطرح شده در این نشست را بخشی از هشت رکن اکوسیستم مهندسی ایران دانست و بر ضرورت حفظ ظرفیت های سازمانی، انسانی و فناورانه کشور تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت این موضوع، حفظ «اکوسیستم مهندسی ایران» را یکی از راهبردی ترین پروژه های مشترک وزارتخانه های نیرو، نفت و راه و شهر سازی عنوان کرد و مجموعه ای از پیشنهادها را برای حفظ و تقویت این اکو سیستم ارائه داد؛ پیشنهاد هایی که از حکمرانی ظرفیت و ایجاد رصدخانه ظرفیت ملی احداث تا طراحی ساز و کار هایی برای حفظ ارتباط با نخبگان ایرانی خارج از کشور و بهره گیری از ظرفیت آنان را در بر می گیرد.
از حکمرانی ظرفیت تا شبکه جهانی مهندسان ایرانی
مقدس زاده اردبیلی، مهم ترین موضوع کشور در شرایط کنونی را «ارتقای ظرفیت حل مسئله» دانست و گفت ماده اولیه این ظرفیت، سرمایه فکری (Intellectual Capital) است و اکوسیستم مهندسی بستری است که این سرمایه را تولید، حفظ و میان بخش های مختلف به اشتراک می گذارد.
به گفته وی، برای هر موضوعی که قرار است حفظ و مدیریت شود، باید شاخص مشخصی وجود داشته باشد؛ چراکه آنچه اندازه گیری نشود، قابل مدیریت نخواهد بود. امروز برای موضوعاتی مانند تورم، تلفات شبکه و ذخیره آب پشت سدها شاخص های مشخصی وجود دارد، اما شاخصی برای سنجش «سلامت اکو سیستم مهندسی ایران» تعریف نشده است.
رئیس شورای هماهنگی تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه ای کشور بر همین اساس تأکید کرد که حفظ اکوسیستم مهندسی ایران باید به یکی از پروژه های راهبردی و مشترک وزارتخانه های نیرو، نفت و راه و شهر سازی تبدیل شود.
پیشنهاد تشکیل «رصدخانه ظرفیت ملی احداث»
مقدس زاده اردبیلی در ادامه، تشکیل نهادی با عنوان «رصدخانه ظرفیت ملی احداث» را یکی از پیشنهاد های خود برای تحقق این هدف عنوان کرد. به گفته وی، این رصدخانه باید بر مدیریت دارایی های نا مشهود کشور تمرکز داشته باشد؛ دارایی هایی که شامل نیروهای متخصص و دانش، ظرفیت شرکت ها و نهادها و از همه مهم تر، اعتماد است.
وی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در این حوزه گفت باید از مدیریت صرف پروژه ها عبور کرد و به سمت «حکمرانی ظرفیت» حرکت کرد؛ رویکردی که در آن ظرفیت های موجود کشور شناسایی، پایش، حفظ و برای حل مسائل و اجرای پروژه های ملی به کار گرفته می شوند.
مشارکت نخبگان در ارزش پروژه
بخش دیگری از پیشنهادهای رئیس شورای هماهنگی تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه ای کشور به موضوع مهاجرت نخبگان صنعت آب و برق اختصاص داشت.
مقدس زاده اردبیلی با اشاره به اظهارات مسئولان بنیاد ملی نخبگان کشور درباره اینکه بخش قابل توجهی از مهاجرت نخبگان پس از مقطع کارشناسی اتفاق می افتد، تصریح کرد: این دقیقاً همان مقطعی است که مهندس جوان ایرانی آماده ورود به بازار کار داخلی می شود و کشور نیروی متخصص خود را در نقطه ای از دست می دهد که بیشترین بازده سرمایه گذاری آموزشی در آن نهفته است.
وی در این زمینه، طراحی مدلی برای مشارکت نخبگان در ارزش پروژه را پیشنهاد کرد. بر اساس این مدل، سهمی متناسب از صرفهجویی هزینه یا افزایش بهرهوری ایجادشده توسط فرد در یک پروژه، به خود او اختصاص مییابد تا متخصصان علاوه بر دریافت دستمزد، در ارزشآفرینی حاصل از عملکرد خود در پروژه نیز سهیم باشند.
تشکیل «شبکه جهانی مهندسان ایرانی»
مقدس زاده اردبیلی در ادامه، راهکار دوم برای مواجهه با مهاجرت نخبگان را «نظام گردش نخبگان» عنوان کرد؛ رویکردی که به جای تمرکز صرف بر جلوگیری از مهاجرت، واقعیت موجود را می پذیرد و تلاش می کند ارتباط کشور با متخصصان مهاجرت کرده حفظ شود.
وی با اشاره به انگیزه های مهاجرت نخبگان گفت: نخبگان صرفاً برای حقوق و درآمد مهاجرت نمی کنند، بلکه در جست و جوی آینده ای روشن تر و بهتر هستند و در شرایطی که با عدم قطعیت های متعدد مواجه هستند، ممکن است امکان استفاده از ظرفیت های خود را در داخل کشور محدود ببینند. به گفته وی، اگرچه جلوگیری از مهاجرت نخبگان دشوار است، اما می توان به جای صرف انرژی برای جلوگیری از این روند، از ظرفیت متخصصانی که مهاجرت کرده اند نیز استفاده کرد.
مقدس زاده اردبیلی در همین راستا، تشکیل «شبکه جهانی مهندسان ایرانی» را پیشنهاد کرد؛ شبکه ای که بتواند ارتباط میان مهندسان و متخصصان ایرانی داخل و خارج از کشور را حفظ کرده و امکان بهره گیری از دانش، تجربه و ظرفیت حرفه ای نخبگان ایرانی خارج از کشور را فراهم کند. وی در مجموع تأکید کرد که مواجهه با مسائل صنعت آب و برق و سایر بخش های زیرساختی کشور، صرفاً از مسیر اجرای پروژه های جدید نمی گذرد و حفظ، توسعه و حکمرانی ظرفیت های انسانی، سازمانی، فناورانه و دانشی کشور باید به عنوان یکی از اولویت های راهبردی در سیاست گذاری و برنامه ریزی قرار گیرد.
دیدگاهها